AKTUELNO

ZAUVEK OSTALI U DUBINAMA MORA: “Albanska golgota 100 godina kasnije”

Albanska golgota je ustaljen naziv za povlačenje, odnosno proboj srpske vojske preko Albanije tokom Prvog svetskog rata.

Povlačenje srpske vojske i izbeglica preko vrleti Albanije pokrivenih snegom je započeto u zimu. godine. Tokom ovog tragičnog povlačenja, usled hladnoće, gladi, bolesti i borbi sa Albancima je stradalo više od 240.000 ljudi.

SRBIJA 1914-1915.

Najveći istorijski konflikt pre Drugog svetskog rata, Veliki rat je počeo napadom Austrougarske monarhije na Kraljevinu Srbiju 28. jula 1914. godine. Iako značajno oslabljena nakon predhodnih Balkanskih ratova za oslobođenje od Otomanske vladavine, srpske snage su se tako uspešno oduprele napadina iz 1914. godine od bolje naoružane i mnogobrojnije austrougarske vojske, da su njihove pobede u bitkama na Ceru i Kolubari i danas proučavane u svim najznačajnim vojnim akademijama širom sveta. Istovremeno, to su prve savezničke pobede u ratu i smatraju se ‘jednim od najznačajnijih neočekivanih pobeda dvadesetog veka’. Tokom drugog napada agresora 1915. godine, a ovog puta sa nemačkim i bugarskim vojnim pojačanjem, poraz Srbije je bio neizbežan jer je samo 11 nepotpunih divizija trebalo da se brani na tri fronta od 1200km, od bosanske, oko severne srpske, preko cele bugarske granice i sve to protiv tri armije. Suočena sa ogromnom (600.000 vojnika) suparničkom vojskom koja je imala odličnu taktičku poziciju opkoljavanja i bez pomoći Saveznica, Vrhovna komanda srpske vojske je nastavila sa organizovanim povlačenjem i jakom borbom. Opkoljeni na Kosovu i u nemogućstvu da probiju blokadu prema Skoplju kako bi došli do Soluna, spas srpske vojske je bio u opasnom povlačenju preko Prokletija. Spaljivanjem i zakopavanjem teškog oružja, vojska i narod su napustili svoju domovinu u očaju. Oko 440 000 ljudi, koje su predvodili kralj, prestolonaslednik i Vrhovna komanda srpske vojske, išli su ka spasu ledenim neravnim putem preko Crne gore i Albanije. Crnogorske snage su odigrale ključnu ulogu u prikrivanju povlačenja. Spašavanje je odnelo brojne žrtve zbog gladi, tifusa i napada albanskih plemena i ostavilo je trajan ožiljak na srpsku nacionalnu svest. U istoriji je poznato kao Albanska golgota.

povlačenje srpske vojske

Povlačenje vojske i naroda je trajalo oko dva meseca i odigralo se u tri glavna pravca, od kojih je svaki imao tri dela. Prva kolona Peć-Pdgorica-Skadar je obuhvatala većinu srpske vojske i trupa koje su štitile Beograd. Da bi osigurali bezbedan prolaz savezničkog i bratskog naroda, crnogorska vojska ga je branila, hrabro se opirući austrougarskim snagama u poznatoj Mojkovačkoj bici. Drugu kolonu Prizren-Vezirov most-Skadar su činili kralj, prestolonaslednik, uprava i Vrhovna komanda vojske. Treća kolona je išla od Prizrena, kroz Piškopeju, Ekbasan pravo u Drač. Saveznice su ih čekale u Draču i Valoni, gde su ih prevezle u Bizertu (Tunis) i na Krf (Grčka). Kada se oporavila i ponovo obezbedila, srpska vojska je odigrala važnu ulogu u probijanju Solunskog fronta.

Tokom ovog mukotrpnog putovanja, više od pola ljudi je umrlo od gladi, bolesti, i napada suparničkih plemena. Mnogi su poginuli u prelasku preko planina, ostavljeni smrznuti u snegu, a kada su konačno stigli na Krf, oko 10.000 mrtvih tela je spušteno u Jonsko more. 220.000 vojnika i 200.000 civila se povlačilo kroz Albaniju i Crnu goru; 244.000 ljudi nije preživelo. Za mnoge od njih, 100 godina kasnije, nije poznato gde su sahranjeni. Ostatak srpske vojske, zajedno sa saveznom (francuskom i britanskom) vojskom na čelu sa Franšeom d’Epereom odiglare su ključnu ulogu u probijanju Makedonskog fronta u septembru 1917. godine koje je direktno uticalo na kapitulaciju Bugarske i Austro-Ugarske nakon što su srpsko-francuske snage brzo prošle Makedoniju i Srbiju i prelašle preko Dunava u Mađarsku. Britanske snage su došle do Carigrada i primorale još jedno primirje sa Otomanskim carstvom. Veliki rat je odlučen na Makedonskom frontu.

srpska vojska na krfu

ZAUVEK OSTALI U DUBINAMA MORA

- Povlačenje srpske vojske preko Albanije je jedan od najtragičnijih događaja u istoriji Srbije

- Pesnik Milutin Bojić ovekovečio je srpsku ratnu dramu na Krfu u pesmi „Plava grobnica“

- Na Krfu je nastala i pesma „Tamo daleko“

- Na Vidu se nalazi mauzolej, spomen-kosturnica, koja je završena 1938.

- Na mermernim zidinama nalaze se 1.232 kasete sa kostima ratnika čija su imena bila poznata

- Kosti 1.532 nepoznata ratnika sahranjena su u dva spoljašnja bočna kamena bunkera

Podeli vest sa prijateljima:

Dodaj komentar

Pre slanja komentara molimo Vas da pročitate sledeća pravila: Komentari koji sadrže psovke, uvredljive, vulgarne, preteće, rasističke ili šovinističke poruke neće biti objavljeni. Molimo čitaoce da se prilikom pisanja komentara pridržavaju pravopisnih pravila. Redakcija expres vesti ima pravo da ne odobri komentare koji su uvredljivi, koji pozivaju na rasnu i etničku mržnju i ne doprinose normalnoj komunikaciji između čitalaca ovog portala. Mišljenja iznešena u komentarima su privatno mišljenje autora komentara i ne odražavaju stavove redakcije expres vesti.

loading...

PRATITE NAS

KONTAKT

+ 381 65 43 43 646

info@expres.rs

Marketing

ANKETA

Da li će Nikolić i u drugom mandatu biti predsednik Srbije ?

TRENUTNA TEMPERATURA

 
Our website is protected by DMC Firewall!