PUTOVANJA

Verski turizam u Egiptu – Pravoslavni manastir Svete Katarine na Sinaju

Skriven u jednoj neprimetnoj uvali zaštićenoj crvenim granitnim gromadama Sinajske gore, već više od 15 vekova Manastir Svete Katarine odoleva zubu vremena.

Ovaj manastirski kompleks u južnim predelima Sinajskog polustrva, udaljen je 200 km od čuvenog egipatskog letovališta Šarm el-Šeik, pa ako odaberete ovu destinaciju za letovanje, nemojte propustiti priliku da ga obiđete. Razloga za posetu ima mnogo, jer je manastir Svete Katarine po mnogo čemu poseban. To je jedna od najstarijih pravoslavnih svetinja u kojoj i danas cveta monaški život, u svojoj zaista dugoj istoriji nikada oštećen, srušen, niti osvojen, kao i jedini verski kompleks na svetu u čijem sklopu se nalaze i hrišćanska crkva i islamska džamija. Zbog svog ogromnog značaja, bogate riznice i neprocenjive duhovne vrednosti, manastir se nalazi na listi UNESCO-ve kulturne baštine.

Još je  330. godine carica Jelena, majka Konstantina Velikog ovde podigla Bogorodičinu kapelu, na mestu gde se, prema starom hrišćanskom predanju Mojsiju javio glas Božjeg anđela koji se čuo iz nesagorivog grma kupine. Prognan od strane egipatskog faraona Ramzesa II, Mojsije se nastanio na Sinaju, gde je proveo više od 40 godina svoga života pre nego što je oko 1.400. godine pre Hrisa video čudo plamenog ognja nesagorive kupine i postao prvi zemaljski stvor kome se Bog otkrio. Upravo na tom mestu nikla je Bogorodičina kapela. Kada je sagrađena, ovde je već bilo mesto okupljanja egipatskih hrišćana. Car Justinijan i carica Teodora nastavili su gradnju kompleksa 542. godine, podigavši trobrodu baziliku u slavu Preobraženja gospodnjeg i odbrambene kule i zidove. Komplesk je posvećen Svetoj Katarini u 9. veku, kada su njene mošti sa vrha Sinajske gore prebačene u manastir, gde se i danas čuvaju. Hrišćansko predanje kaže da se jednom sinajskom monahu u snu javilo mesto gde se nalaze ostaci ove velikomučenice i da su kasnije tu i pronađeni.

foto: pixabay.com

Sveta Katarina potiče iz jedne aleksandrijske politeističke porodice, ali je postala hrišćanka i borila se za veru i širila je sve dok je njeni progonitelji nisu konačno masakrirali 305. godine. Umesto krvi, iz njenih rana je teklo mleko, a njeno unakaženo telo su anđeli sakrili na najviši sinajski vrh (2.642 m), koji danas nosi njeno ime.  

Kompleks manastira Svete Katarine obuhvata saborni hram Preobraženja Gospodnjeg, Bogorodičinu kapelu i još 12 kapela, muzej i džamiju. Kada je u 11. veku manastiru zapretilo pustošenje od strane jednog kalifa, mudri monasi su, da bi zaštitili manastir, njegovu trpezariju pretvorili u džamiju dozidavši visoki minaret, primetan iz velike udaljenosti. Nekoliko vekova ranije, 625. godine monasi su, uplašeni najezdom arapskih islamskih ratnika, otišli u Medinu da bi od samog proroka Muhameda iskali zaštitu manastira i u tome su uspeli. Muhamed im je lično sastavio ćatu kojom je jamčio bezbednost kompleksa i monaha. Zahvaljući ovim promućurnim monaškim potezima, manastir nikada nije napadan, uprkos mnogim osvajačkim pohodima raznih islamskih zavojevača. Manastir su vekovima štitili i Beduini koji naseljavaju područje Sinajske pustinje. Iako islamske veroispovesti, oni su i danas veoma privrženi ovoj pravoslavnoj svetinji i sa monasima dele sve nevolje teškog pustinjačkog života.

Manastir Svete Katarine povezan je i sa srpskom istorijom. Već u 6. veku više porodica iz doline Drine se po nalogu cara Justinijana I nastanilo ovde da bi čuvalo kompleks. Čak se tvrdi da su brojni Beduini direktni potomci starih Slovena koji su nastanili ove krajeve preselivši se sa područja današnje Srbije. U prilog tome govori i činjenica da su Beduini pored Srba jedini narod na svetu koji imaju porodičnu slavu u čast određenog sveca. Godine 1234. ovde je boravio i Sveti Sava. U kasnom 13. i početkom 14. veka, žena srpskog kralja Uroša I, kraljica Jelena Anžujska donosila je manastiru bogate poklone, a isto su činili i njeni sinovi, srpski kraljevi Milutin i Dragutin. Njihov savremenik, monah Joanikije iz Srbije, bio je iguman u manastiru.

U manastirskoj riznici čuvaju se Dimitrijevi zapisi, crkveni rukopis prvog srpskog srednjevekovnog pisca Dimitrija Sinaita, nastao u 11. veku. To je najstariji sačuvani dokument na starosrpskom, ali i na staroslovenskom jeziku. Ovaj psaltir sastoji se od 209 listova pisanih na pergamentu, čiji je najveći deo otkriven sredinom 19., a ostatak u drugoj polovini 20. veka.

foto: commons.wikimedia.org/Mohammed

Osim ovog dokumenta, manastirska riznica čuva još mnoge neprocenjive rukopisne vrednosti. Njena zbirka crkvenih rukopisa je, posle Vatikanske, druga najveća zbirka na svetu sa više od 3.500 rukopisnih dokumenata. Najvredniji među njima je ranije pomenuti Muhamedov akt o izuzeću iz 7. veka. Sinajski kodeks, najstariji postojeći prepis Biblije bio je deo riznice manastira do sredine 19. veka, kada su ga, nažalost, Britanci neosnovano prisvojili i odneli u njihov Britanski muzej u Londonu, gde se i danas čuva. Jedno od najznačajnijih umetničkih dela ranog hrišćanstva Mozaik Preobraženja Gospodnjeg izrađen u 6. veku, ukrašava oltarsku apsidu manastirske crkve. Zbirka ikona broji više od 2.000 dela ranohrišćanskih ikonopisaca, što je čini jednom od najbogatijih na svetu. Najvrednije među njima su ikona Hrista Pantokratora i ikona Svetog Petra, obe iz 6. veka.

135526521199101436788651276328195n

foto: commons.wikimedia.org/Testus

Hodočasnici iz svih krajeva sveta pohode manastir tokom čitave godine, a najviše ih je tokom letnje sezone, kada ovde pristižu i mnogi turisti koji su na letovanju u Šarm el-Šeiku, udaljenom svega 3 sata vožnje od manastira. Svaki hodočasnik nakon čina celivanja ruke Svete Katarine od monaha dobija na poklon prsten sa natpisom „Agia Katarina“.  Sveta nesagoriva kupina i danas raste u dvorištu manastira, uz zid manastirske crkve.
 
Podeli vest sa prijateljima:

Komentari  

+1 #1 josip 28-06-2016 21:03
sve pohvale za ovaj tekst.
Prijavi administratoru
 

PRATITE NAS

KONTAKT

+ 381 65 43 43 646

info@expres.rs

Marketing

ANKETA

Da li će Nikolić i u drugom mandatu biti predsednik Srbije ?

TRENUTNA TEMPERATURA

 
Our website is protected by DMC Firewall!